واژه‌نامهٔ معامله‌گری
معنی ساده‌ی اصطلاحات بورس و معامله در کمان‌دار: سجام، کارگزار ناظر، آستانهٔ مجاز، صف خرید و فروش، عمق بازار، کارمزد، صندوق اهرمی و ده‌ها واژهٔ دیگر.
- سجام
- سامانهٔ رسمی شناسایی سرمایه‌گذاران؛ هر کس بخواهد در بورس معامله کند یک‌بار در sejam.ir ثبت‌نام می‌کند.
- کد سجام / کد تایید سجام
- کدی که خودِ سجام به شمارهٔ ثبت‌شده در سجام پیامک می‌کند.
- حساب معاملاتی / حساب کاربری
- حساب کاربری برای دیدن بازار و معاملهٔ مجازی است؛ حساب معاملاتی حسابی نزد کارگزاری است که با آن با پول واقعی معامله می‌کنید.
- کارگزاری / کارگزار
- شرکت دارای مجوز که سفارش شما را به بورس می‌فرستد و پول و سهام‌تان را نگه می‌دارد.
- کارگزار ناظر / تغییر ناظر
- کارگزاری که سهمِ یک نماد الان نزد اوست؛ فقط از طریق همان کارگزار می‌توانید آن سهم را بفروشید.
- کد بورسی
- شناسهٔ یکتای شما در بازار سرمایه؛ همهٔ دارایی‌هایتان زیر این کد ثبت می‌شود.
- شبا
- شمارهٔ ۲۶ نویسه‌ای حساب بانکی شما (با IR شروع می‌شود)؛ برداشت فقط به همین حساب واریز می‌شود.
- آستانهٔ مجاز / دامنهٔ نوسان / حد بالا و پایین مجاز
- بازهٔ قیمتی که بورس برای امروزِ این نماد اجازه داده؛ سفارش بیرون از آن پذیرفته نمی‌شود.
- صف خرید / صف فروش
- وقتی قیمت به سقف (یا کف) مجاز رسیده و فروشنده (یا خریدار)ی نیست، سفارش‌ها پشت هم منتظر می‌مانند.
- عمق بازار / پنج مظنه برتر
- فهرست سفارش‌های خرید و فروشِ منتظر، به ترتیب قیمت؛ «پنج مظنه» پنج ردیف اول آن است.
- حجم / تعداد
- حجم = تعداد سهم در آن قیمت؛ تعداد = تعداد سفارش‌هایی که آن حجم را ساخته‌اند.
- اعتبار سفارش (روز / تا تاریخ)
- تا کی سفارش منتظر بماند؛ «روز» یعنی اگر تا پایان جلسهٔ امروز انجام نشد، خودبه‌خود لغو می‌شود.
- سفارش پیشرفته
- تعیین دستیِ تعداد و قیمت هر سهم، به‌جای واردکردن فقط مبلغ.
- موجودی قابل معامله
- پولی که همین الان می‌توانید با آن خرید کنید (بعد از کسر سفارش‌های باز).
- مانده مشتری / اعتبار نزد کارگزار / قدرت خرید مشتقه
- مانده = پول نقد شما؛ اعتبار = سقفی که کارگزار به شما قرض می‌دهد؛ قدرت خرید مشتقه = مبلغ قابل استفاده برای آپشن.
- کارمزد
- هزینه‌ای که بورس و کارگزار برای هر معامله می‌گیرند؛ پیش از ثبت، به ریال نشان داده می‌شود.
- قابل پرداخت (دو روز کاری بعد از فروش)
- پول فروش سهام دو روز کاری بعد از معامله قابل برداشت می‌شود.
- درگاه پرداخت
- صفحهٔ بانک برای پرداخت کارتی.
- گردش حساب / بدهکار / بستانکار / مانده
- ریز ورود و خروج پول حساب معاملاتی؛ بستانکار = پولی که به حساب آمده، بدهکار = پولی که رفته.
- حقیقی / حقوقی (خالص خرید حقیقی)
- حقیقی = اشخاص عادی؛ حقوقی = شرکت‌ها و نهادها. «خالص خرید حقیقی» یعنی اشخاص عادی چقدر بیشتر خریده‌اند تا فروخته‌اند.
- وضعیت نماد: مجاز / ممنوع / متوقف
- آیا این نماد الان معامله می‌شود؛ «ممنوع/متوقف» یعنی معاملهٔ آن موقتاً بسته است.
- شاخص کل / شاخص هم‌وزن
- عددی که حرکت کل بازار را نشان می‌دهد؛ در شاخص هم‌وزن همهٔ شرکت‌ها، کوچک و بزرگ، وزن برابر دارند.
- ارزش معاملات خرد
- جمع ریالی معاملات امروزِ سهام و صندوق‌ها (بدون معاملات عمده).
- اختیار معامله (آپشن) / قیمت اعمال / سررسید
- قراردادی برای خرید یا فروش یک سهم در تاریخ (سررسید) و قیمتی (قیمت اعمال) معین؛ ریسک بالا، مناسب شروع نیست.
- صندوق اهرمی
- صندوقی که ارزشش بیشتر از بازار سهام نوسان می‌کند — به اندازهٔ اهرم، در هر دو جهت؛ ریسک آن بالاست.
- صندوق درآمد ثابت
- صندوقی که بیشتر در اوراق بدهی سرمایه‌گذاری می‌کند و نوسان کمتری دارد؛ سود آن تضمین‌شده نیست.
- عرضه اولیه
- نخستین فروش سهام یک شرکت در بورس؛ برای شرکت در آن باید از پیش در حساب معاملاتی‌تان پول داشته باشید.
- P/E
- قیمت سهم تقسیم بر سود هر سهم؛ یعنی با سود فعلی چند سال طول می‌کشد سود شرکت به قیمت امروز برسد.
- حد ضرر / حد سود / اعتماد
- قیمت‌هایی که برای خودتان یادداشت می‌کنید تا آنجا بفروشید؛ کمان‌دار آن‌ها را اجرا نمی‌کند. اعتماد = چقدر به این معامله مطمئن هستید.
- نرخ برد / میانگین R
- نرخ برد = درصد معامله‌های سودده؛ R = سود یا زیان هر معامله نسبت به ریسکی که برایش در نظر گرفته بودید.
- دیده‌بان
- فهرست نمادهایی که دنبال می‌کنید.
- کدال
- سامانهٔ رسمی که شرکت‌های بورسی گزارش‌ها و اطلاعیه‌هایشان را در آن منتشر می‌کنند.
- توربو
- نمای فشردهٔ کمان‌دار برای معامله‌گرهای باتجربه؛ برای شروع لازم نیست.